Salyangoz

Salyangoz, yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin Orthogastropoda sınıfındaki kabuklu kara hayvanlarının ortak adı.Salyangozlar, tatlısularda, denizlerde ve bütün çevrede görülebilen hayvanlardır. Nemli yerlerde bulunurlar ve yağışın bol olduğu ve havanın tam soğumadığı sonbahar aylarında daha cok görülürler. Bedenlerinde fazla miktarda su bulunduğu için cevre sıcaklığı sıfır ın altına düşünce salyangozlar donarlar. Çevre sıcaklığı yüksek olunca salyangozlar su kaybederek kuruyabilirler. Salyangozlar gectikleri yerlerde iz bırakmazlar, bunun nedeni vücutlarının salgıladıkları parlak renkli sümüksü bir sıvıdır.Bu sümüksü sıvı vücutlarındaki nemi kaybetmemelerini sağlar. Kış aylarında  toprak altına ve ağaç kovuklarına girerek vücut fonksiyonlarını azaltırlar. Yazın çok sıcak olduğunda da benzer şeklide davranırlar. Salyangozlar ot obur olmakla beraber, et yiyen  veya  omnivor olabilirler.Salyangozlar en çok yağmurlu havalar ve nemli ortamlarda görülür. Ayrıca salyangozlar yenilebilir.

Salyangoz çeşitleri ve Morfolojisi (vücut yapıları):
Salyangozların yüzlerce türü mevcuttur.Alt kısımda hareketi sağlayan kaslı bir ayak, sırt tarafta vücudu örten helezon kıvrımlı bir kabuk ve başta iki çift anten bulunur. Çekilebilen antenlerin öndekileri kısa olup, dokunum ve koku görevi yapar. Gözler, arkadaki uzun çiftin ucundadır. Kabuksuz olanlarına sümüklü böcek (Limox) veya sülük salyangozu denir. Deri altlarında çok küçük bir kabukları mevcuttur. Rutubetli yerlerde taşlar altında bulunur, ormanlık ve ağaçlık yerlerde bol rastlanır. Bitkilerin yeşil kısımlarını yediklerinden bahçe ve bostanlara büyük zarar yaparlar.SalyangozlarGenelikle otçul olanlar, bitkinin taze sürgünlerini yediği için zarara sebep olabilirler. Çiftçiler ürünlerini salyangozlardan korumak için çeşitli yöntemlere başvurular. Az sayıda oldukları takdirde, toplanıp uzak bir yere götürerek ya da çok olduklarında bahçe duvarlarına, sebze aralarına, ağaçlara sarımsak suyu dökerek ya da sarımsak asarak uzak kalmalarını sağlarlar. Kullanılan diğer bir yöntem ise, bakır şeritler asmaktır. Bakır şeritlerin salyangozların salgıladığı sümüksü maddeyle etkileşime girerek bir elektrik akımı oluşturduğu ve uzaklaşmalarına neden olduğu düşünülmektedir. Salyangozlarla beslenen çok sayıda hayvan vardır. Kuşlar, küçük memeli hayvanlar,kertenkeleler, kurbağalar, kırkayaklar, böcekler ve bazı büyük salyangoz türleri salyangozlarla beslenen canlılardandır.Salyangozların tatlı su, deniz ve karada yaşayan çeşitli boy ve renkte birçok çeşidi vardır. Eski devirlerde güzel renk ve şekilli birçok deniz salyangoz kabuğu para yerine kullanılırdı. Çoğu yosun, yaprak gibi bitkisel gıdalarla beslenir. Ağızlarında Radula denen dişli dilleri vardır.Marul, çilek ve bostanların yeşil kısımlarını törpüleyerek büyük ziyanlar verirler. Aşınan kitinsel dişler tekrar yenilenir. İç organları 180 derecelik bir dönme yapmıştır. Koruyucu kabukları,manto adı verilen derilerinin salgısı sonucu meydana gelir. Eklembacaklılar gibi kabuk değiştirmezler. Hayvan geliştikçe buna bağlı olarak kabuk da büyür.Yürekleri iki gözlü olup, perikartla (yürek zarı) çevrilidir. Açık kan dolaşımına sahiptirler. Kan, manto boşluğunda bulunan solunum organlarında temizlendikten sonra yüreğe gelir. Yüreklerinde daima temiz kan bulunur.

Salyangoz, Yaşadığı yerler:

Tatlı su, deniz ve karada yaşayan çeşitleri vardır. Rutubetli yerlerde bol rastlanır. Özellikleri: Vücutları kabuklu veya çıplaktır. Karın altlarındaki kaslı ayakla sürünürler. Ağızlarında “radula” denen dişl bir dil mevcuttur.
-Karada yaşayanlar bahçelere büyük ziyanlar yapar. Vücutları kabuklu veya çıplaktır. Karın altlarındaki kaslı ayakla sürünürler. Ağızlarında radula denen dişli bir dil mevcuttur. Karada yaşayanlar bahçelere büyük ziyanlar yapar.Kara salyangozlarında gözler, daha uzun olan arka anten çiftlerinin ucunda yer alır. Kısa olan ön duyargalar, dokunum ve koku sinirlerince zengindir. Su salyangozlarının çoğunda ise gözler, antenlerin dibinde kısa sapçıkların üzerinde bulunur. Kara salyangozları bitkisel besin ve çürümüş hayvansal artıklarla beslenir ve nemli yerleri tercih ederler. Çoğunluklayağmurdan sonra ve gece faaliyet gösterirler.Soğuk bölgelerde yaşayan kara salyangozları kış uykusuna yatar. Kabuklarının içine çekilerek, kabuk ağzını boynuzsu bir kapak veya sertleşen mukus salgı ile kapatarak toprağa gömülür veya kendilerini ağaç gövdelerine yapıştırırlar.
İlkbaharda uyanarak büyük bir iştahla bahçelere saldırırlar. Ömürleri 3-6 yıl kadardır. Kirpiler ve birçok kuş bunları yiyerek üremelerini kontrol altında tutarlar.

haşere ilaçlama izmir ilaçlama

-Deniz salyangozları, solungaç solunumu yaparlar. Bazı kabuksuz türlerde deri uzantıları da solungaçlara yardımcı olur. Dağ ve bahçe salyangozu gibi karada yaşayanlar akciğer solunumu yaparlar. Daha doğrusu önde bulunan manto boşluğunun bol damarlı tavan bölgesi, solunum organı görevini üstlenmiştir.
-Tatlı suda yaşayan akciğerli salyangozlar solungaç boşluklarını hava ile doldurmak için zaman zaman su yüzeyine çıkmak zorundadırlar. Salyangozlar yönlerini yerin manyetik alanına göre bulurlar. Sürünürken sümüksü bir iz bırakırlar. Kabuk vücuda bir kasla bağlıdır.
Tatlı su ve denizlerde de balıklara önemli bir besin kaynağı olurlar.
Tropik bölgelerin kara salyangozları bütün yıl aktiftir. Soğuk bölgelerde yaşayan kabuksuz sülük salyangozları Eylül ve Ekim aylarında üredikten sonra erginlerin çoğu kışın ölürler.


Salyangozlarda Üreme
Salyangozların çoğu Hermafrodit olduğundan aynı bireyde hem dişi hem de erkek üreme organları vardır. Üreme dönemlerinde  birbirlerini tahrik ederler. Salyangozlar, karşılıklı olarak birbirini döllediği gibi bazan de eşlerden biri erkek, diğeri dişi olarak görev yaparlar.
-Kara salyangozları, kabuklu yumurtalarını toplu olarak yaprak altlarında veya toprak kovuklar içine bırakırlar. Kara salyangozlarının yumurtalarından erginlere benzer yavrular çıkar
-Su türleriyse yumurtalarını jelatinsi bir kitle içinde zemine yapıştırır veya akıntıya bırakırlar. Açık denizlerde rastlanan böyle yumurta köpükleri, eskiden denizciler tarafından sabun olarak kullanılırdı. Deniz türlerinin birçoğunda metamorfoz (değişim) olduğundan üremeleri karmaşıktır.      Salyangozların çoğu otçuldur. Parazit birkaç türün dışında denizlerde yaşayan etçil olanları da vardır.Bunların içinde; zehir salgılayanlara, sülfürik asit püskürtenlere, midye ve istiridye kabuklarını açabilen usta avcılara rastlanır. Hatta güçlü hortumlarıyla, balık avlayanları bile vardır. Deniz yosunları yiyerek geçinen bir çeşidi klorofili sindiremediğinden, yapraklara benzeyen deri saçaklarda depolar. Buradaki klorofil güneş ışığında fotosentez sonucu salyangoza şekerli madde üretir.

1) Salyangoz hangi aylarda görülür?
Salyangozlar kışın soğuk havalarda ve yaz sıcaklığında nemli kısımlarda ya ağaç kabukları altında ya da nemli toprak altında görülürler. Genellikle yağmur yağdığı zaman ortaya çıkarlar ve etraftan oldukça fazla miktarda beslenirler. Salyangozlar nemli olan yerlerde görülüp ,soğuk ve sıcaktan etkilenmeyen bölgelerde her mevsim görülürler.

2) Salyangoz ne yer?
Salyangozlar türlerine bağlı olarak farklı besinleri yerler. Genel olarak bitkilerden beslenseler de hayvansal olarak da beslenirler. Salyangozlar meyve ve sebzelerin sularından beslenirken aynı zamanda da etraftaki ufak tefek böcekleri de yerler.

3) Salyangoz evde neleri yer?
Salyangozlar evlerde yetiştirilen çiçeklere zarar verirler. Eviniz bahçeli ise bahçedeki sebze ve meyvelere zarar verirler. Bahçe ve balkondaki çiçeklerin ve çimlerin yeni filizlenmiş kısımlarını kemirerek beslenirler.

4) Salyangoz insanlarda hastalığa yol acarmı?
Salyangozlar ve diğer haşerelerden insana bir çok hastalık bulaşır  genel olarak Salyangozlardan insana bulaşan parazitler nematoda, trematoda denen parazitlerdir ve bunlar insanlarda birçok hastalığa sebep olurlar.


5) Salyangozlar yenir mi?
Salyangozlar çok pis,irenç  canllılardır.İnsanlara birçok parazit bulaştırırlar ve birçok hastalığa sebep olurlar. Bu bakımdan yenmesi dinimizce uygun (cahiz) değildir. Fakat bazı toplumlar(Orta asya ve bazı Avrupa ülkeleri)  Salyangoz haşeresini yerler ve hatta yetiştiriciliğini yaparlar.

Salyangozlarda beslenme

Genelikle otçul olanlar, bitkinin taze sürgünlerini yediği için zarara sebep olabilirler. Çiftçiler ürünlerini salyangozlardan korumak için çeşitli yöntemlere başvurular. Az sayıda oldukları takdirde, toplanıp uzak bir yere götürerek ya da çok olduklarında bahçe duvarlarına, sebze aralarına, ağaçlara sarımsak suyu dökerek ya da sarımsak asarak uzak kalmalarını sağlarlar. Kullanılan diğer bir yöntem ise, bakır şeritler asmaktır. Bakır şeritlerin salyangozların salgıladığı sümüksü maddeyle etkileşime girerek bir elektrik akımı oluşturduğu ve uzaklaşmalarına neden olduğu düşünülmektedir.
Salyangozlarla beslenen çok sayıda hayvan vardır. Kuşlar, küçük memeli hayvanlar, kertenkeleler, kurbağalar, kırkayaklar, böcekler ve bazı büyük salyangoz türleri salyangozlarla beslenen canlılardandır