Fare ve Sıçanlar

Fare, kemiriciler (Rodentia) takımının  başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda memeliye verilen addır. Bununla birlikte Muridae familyasının Rattus cinsini oluşturan ve halk arasında lağım faresi ya da keme olarak da bilinen kemiricilere sıçan denilir. Cricetidae familyasının Microtus cinsini oluşturan ve tarla faresi olarak da bilinen kemiriciler ise fare türü değildir. Sivri burunlu, geniş kulaklı, ince kuyruklu fare ve sıçanların yüzlerce türü vardır.
Halk arasında, fare ve sıçan terimleri birbirine karıştırılır.Küçük olanlarına fare, büyük olanlarına sıçan denir.Sıçanların ağırlıkları 200-300 gr kadar dırlar. Tavşan iriliğinde olanları da vardır. dişi sıçanın 10 memesinden 4’ü göğüste, 6’sı kasıkta yer alır. Farenin deise memelerinin 6’sı göğüste, 4’ü kasıkta yer alır. Alt ve üst çenelerinde ikişer kemirici dişleri vardır. avusturalya dışında dünyanın her yerinde görülürler.

Fare ve sıcanlar Koşar, sıçrar, tırmanır ve yüzerler. Kabuklu sert yiyecekleri kemirirler. En dar yerden rahatlıkla geçerler. Bina duvarlarını ve borularını kemirip, karşı tarafa ulaşırlar. Beş katlı bir binadan düşen fare, yaralanmaz, zarar görmez. Tuvalet borularından girer ve çıkarlar.Akarsuda akıntıya karşı 1 km’ye kadar yüzerler. Durgun su yüzeyinde günlerce kalabilirler buda bunların iyi bir yüzücü olduğunu gösterir. Batan gemiyi önce fareler yüzerek terk ederler.
Her türlü hayvansal ve bitkisel maddeleri yerler. Pek az su içerler. Su ihtiyaçlarını besinlerden sağlarlar. Yediklerinden fazlasını kemirerek ziyan ederler.Avurtlarında tahıl biriktiren, kış uykusuna yatan veya göç edenleri vardır.Koku alma ve işitme duyuları cok iyidir. Çoğu toplu halde yaşamayı sever. Kışın kucak kucağa yatar, kuyruklarını birbirine dolayıp düğümler, salkım meydana getirirler. Düğümlenmiş olarak ölen sıçan salkımlarına rastlanmıştır.Bir batımda cok sayıda yavru doğururlar. Bir dişi, yılda 6-8defa yavrular.Gebelik süresi 42 gündür.Her doğumda 7-12 yavru doğururlar.Yavrular 2-3 aylık olunca, çiftleşerek yavrulamaya başlarlar. Bir çift fareden yılda 450-500, üç yılda 20 milyonluk bir aile meydana gelir. Soğuk, hastalık, atmaca, baykuş, yılan, gelincik, porsuk, tilki, kedi ve insanlar tarafından sayıları azaltılır.
Fareler ;fındık faresi, ev sıçanı, göçmen sıçanı, Dağ faresi (Hamster), pirinç faresi, tarla faresilemming, misk faresi en çok bilinenleridir. Fareler  ortalama yaşam süreleri 2-3 yıl kadardır.


Farelerin Özellikleri
fareler cok hızlı hareket ederler  ve çok hızlı ve cabuk üreyen memelilerdir. dünyanın her yerinde bulunurlar.Yanaklarından omuzlarına kadar inen küçük astarlı iki dış çene keseleri vardır. Fareler bu keselerde yiyecek taşırlar, temizlemek gerektiğinde de içini dışına çıkararak çevirip temizlerler. Avurdu keseli fare yuva yaparken toprağı güçlü ön pençeleriyle kazar. Kıvrık kesici dişlerini sert toprak ve taşları yerinden oynatmak için kullanır. Kesici dişleri sürekli olarak büyüdüğü için aşınan yüzeyler hemen yenilenir.
Tahıl, kök, meyve, ot, böcek gibi çok çeşitli yiyeceklerle beslenirler.   Ayrıca, farelerin genetik yapısı ile insan genetik yapısının ileri düzeydeki benzerliği ve üreme hızları dolayısıyla, bilimsel deneylerde kobay olarak yaygınca kullanılırlar.
Fare türleri:
1-Ak ayaklı farecik
2-Avurdu keseli fare
3-Bandikut faresi
4-Çekirge faresi
5-Çeltik faresi
6-Dikenli fare
7-Fırça kuyruklu fare
8-Hasat faresi
9-Huş faresi
10-Kanguru faresi
11-rman faresi
12-Pamuk faresi
13-Sıçrayan fare
14-Yeleli fare

Farelerin zararları:Fare ve sıçanlar, tahılları kemirmek suretiyle  zararlara neden  olurlar.  Ağaç fareleri, meyve ve kuş yumurtalarını da yerler. Doymak bilmezler , ne bulursa yerler,istilacı bir karekterleri vardır. Halk arasında doymayan üç mahluk; insan, karınca, fare sözü çok meşhurdur.Aç kaldıkları takdirde hasta ve uyuyan insanların kulak, burun gibi yumuşak yerlerini kemirirler.

Sıçanlar, yiyecek ve içeceklerin üzerine idrarlarını bırakırlar.İdrarlarında bulunan bakteri ve diğer mikroplar  yiyeceklerle insanlara geçerek hastalıklara yol acmakdatır.Fare ve sıcanların düşmanı ev ve yaban kedisidir. Üzerlerinde yaşayan pirelerden insanlara veba mikrobunu (Pasteurella pestil) taşımakdatırlar. .Vebadan 14. asırda Asya’da 25 milyon, Avrupa’da 26 milyon insan ölmüştür. Vebalı birhastada görülen belirtiler(semptomler): Yüksek ateş, dalağın büyümesidir.Veba mikrobu insanlara  farelerin pireleri aracılığı ile geçer. Pis ve güneş girmeyen yerler veba için en uygun ortamlardır.

Hastalık, mikrop kapıldıktan sonra gelen 2-10 gün içinde kendini gösterir. Hastada, aniden başlayan baş ve sırt ağrıları, ateş, titreme, kusma, nefes darlığı, halsizlik, deri lekeleri, burun kanaması, kan tükürme, kasık ağrıları ve devamlı dalgınlık görülür. veba artık eratike edilmişdir ..ülkemizde görülmemektedir.


FARELER İNSANLARA ŞU HASTALIKLARI BULAŞTIRIR
Fareler hastalığı ya direk kemirerek bulaştırır ya da yiyecekler üzerine bıraktıkları salyalarından bulaştırırlar.
Tifüs hastalığı
Humma hastalığı
Veba hastalığı
Kuduz hastalığı
Fare ısırığı
Şap hastalığı
Verem mikrobu
Salmonella virüsü
Sodoko
Grip
Bağırsak enfeksiyonu
Parazitik hastalıklarına neden olmakdatırlar.